Verecekleri 3-4 lira emeklilerle bir nevi alay ediyorlar sanki !.

Emeklilikte Son 7 Yıl Kuralı: 2520 Gün Hesabı Nasıl Yapılır?

Son 2520 günün dağılımı hangi statüden emekli olacağınızı belirliyor. 1261 gün eşiği ve hesaplama adımları için haberimizi inceleyin.
 

Çalışma hayatı boyunca SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamında farklı dönemlerde prim ödeyenlerde emeklilik şartlarını belirleyen ölçüt, son işyeri değil son 2520 prim gününün nasıl dağıldığı oluyor. Yedi yıla karşılık gelen bu sürede hangi statüde daha fazla hizmet varsa o statünün koşulları uygulanıyor; süreler eşit çıktığında ise sonuncusunun geçtiği statü belirleyici oluyor. Kural yalnızca 2008 yılı Ekim ayı başından önce sigortalı olanları kapsıyor, sonraki girişlerde ise çalışma hayatının tamamına bakılıyor.

Kural, Ekim 2008 öncesi sigortalıları kapsıyor

Uygulamanın yasal dayanağı, 24 Mayıs 1983 tarihli ve 2829 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumlarına Tabi Olarak Geçen Hizmetlerin Birleştirilmesi Hakkında Kanun’un 8’inci maddesi. Madde, birleştirilmiş hizmet süreleri üzerinden aylığı, son yedi yıllık fiilî hizmet süresi içinde hizmeti fazla olan kurumun bağlamasını öngörüyor.

Söz konusu kanun 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile yürürlükten kaldırıldı. Ancak 5510 sayılı Kanun’un geçici 2’nci maddesi, 1 Ekim 2008’den önce sigortalılığı başlayanlar için eski hükümlerin uygulanmasını sürdürüyor. Bu nedenle son 7 yıl kuralı bu grup için hâlâ geçerli.

Kuralın kaldırıldığı yönündeki yaygın bilgi yalnızca 1 Ekim 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar için doğru. Bu tarihi mayıs ayı olarak aktaran içerikler de bulunuyor; uygulamada esas alınan tarih 5510 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008.

Son 7 yıl, 2520 prim günü olarak hesaplanıyor

Sosyal güvenlik mevzuatında hizmet hesabı takvim üzerinden değil, sabit gün sayıları üzerinden yapılıyor. Bir ay 30, bir yıl 360 gün kabul ediliyor; buna göre yedi yıl 2520 güne karşılık geliyor.

Hesaplama, son prim ödenen tarihten geriye doğru yapılıyor. Prim ödenmeden geçen boşluklar bu sayıma dahil edilmiyor. Dolayısıyla kesintili çalışanlarda 2520 günün tamamlandığı dönem, yedi takvim yılından daha geriye uzanabiliyor. Düzenli çalışan biri için son yedi takvim yılına denk gelen süre, aralıklı çalışan biri için on yıl öncesine kadar gidebiliyor.

İki statüde 1261 gün belirleyici oluyor

Son 2520 günün yalnızca SSK ve Bağ-Kur arasında dağıldığı durumlarda eşik, yarıdan fazlası anlamına gelen 1261 gün. SSK hizmeti 1261, Bağ-Kur hizmeti 1259 günse SSK koşulları esas alınıyor. Bağ-Kur günleri daha fazlaysa değerlendirme bu statü üzerinden yapılıyor.

Ölçütün son işyeri olmadığını vurgulamak gerekiyor. Belirleyici olan, son 2520 gün içindeki toplam hizmet dağılımı. Emekliliğe son bir yıl kala SSK’lı olarak çalışmaya başlamak, önceki altı yılı Bağ-Kur kapsamında geçmiş bir sigortalının statüsünü değiştirmiyor.

Eşitlik hâlinde son statü esas alınıyor

İki statüde de 1260 gün bulunması hâlinde eşitlik oluşuyor. Bu durumda eşit hizmet sürelerinden sonuncusunun geçtiği statü belirleyici oluyor. Son hizmet SSK kapsamındaysa SSK, Bağ-Kur kapsamındaysa Bağ-Kur koşulları uygulanıyor.

Üç statüde 1261 gün şartı aranmıyor

Hizmeti üç statüye yayılanlarda 1261 gün zorunlu bir eşik değil. Kanun en fazla hizmetin bulunduğu statüyü esas aldığı için, hiçbiri yarıyı geçmese de en yüksek gün sayısına sahip statü belirleyici oluyor.

Örneğin son 2520 günün 1000 günü SSK, 900 günü Bağ-Kur, 620 günü Emekli Sandığı kapsamındaysa SSK statüsü esas alınıyor. Burada SSK günleri 1261’in altında kalmasına rağmen sonuç değişmiyor.

Ekim 2008 sonrası girişlerde toplam hizmete bakılıyor

1 Ekim 2008’den itibaren ilk kez sigortalı olanlarda birden fazla statüdeki çalışmalar için 5510 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uygulanıyor. Yaşlılık aylığı bağlanırken son 2520 gün yerine, çalışma hayatının tamamında en fazla hizmetin geçtiği statü dikkate alınıyor.

Toplam hizmet süreleri eşitse son sigortalılık statüsü esas alınıyor. Bu nedenle bu gruptakilerde son dönemde 1261 gün SSK kapsamında çalışmak, tek başına SSK koşullarının uygulanmasını sağlamıyor.

Hangi statüde kaç gün olduğu e-Devlet’ten görülebiliyor

Sigortalılar kendi dağılımlarını e-Devlet üzerinden kontrol edebiliyor. SGK Tescil ve Hizmet Dökümü sorgulamasında 4/a, 4/b ve 4/c kapsamındaki hizmetler ayrı ayrı listeleniyor.

Hesabı yapmak için izlenecek sıra şöyle:

•          Hizmet dökümünde son prim ödenen tarih belirleniyor.

•          Bu tarihten geriye doğru 2520 prim günü sayılıyor; prim ödenmeyen dönemler atlanıyor.

•          Sayım kapsamına giren günler 4/a, 4/b ve 4/c olarak ayrıştırılıyor.

•          En fazla gün hangi statüdeyse o statünün emeklilik koşulları uygulanıyor.

Dökümde eksik veya hatalı görünen hizmetler için SGK’ya başvurularak düzeltme talep edilebiliyor.

2520 gün tek başına emeklilik hakkı sağlamıyor

Son 7 yıl hesabı, yalnızca hangi statünün emeklilik koşullarının uygulanacağını belirliyor. Aylık bağlanabilmesi için sigorta başlangıcına ve ilgili mevzuata göre aranan prim günü, sigortalılık süresi ve varsa yaş şartının da tamamlanması gerekiyor.

Statünün önemi buradan kaynaklanıyor. SSK kapsamında aranan prim gün sayısı genellikle Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamında aranandan daha düşük olduğu için, aynı toplam hizmetle farklı tarihlerde emekli olunabiliyor.

Buna karşılık SSK statüsüne geçiş herkes için daha yüksek aylık anlamına gelmiyor. Emekli aylığının tutarında hizmetin geçtiği dönemler, prime esas kazançlar ve aylık bağlama kuralları birlikte etkili oluyor.

Bu genel hesap yaşlılık aylığına yönelik hizmet birleştirmesine ilişkin. Malullük, ölüm ve yaş haddinden resen emeklilik gibi hâllerde son hizmetin geçtiği kurum aylığı bağlıyor; bu durumlarda son 7 yıl kuralı uygulanmıyor.

Uzmanlardan statü değiştirme uyarısı

Hesabı öğrenen sigortalıların sık başvurduğu yol, emekliliğe yakın dönemde statü değiştirmeye çalışmak oluyor. Sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun, bu yaklaşımın mevzuatta karşılığı bulunmadığını belirtiyor:

“SSK prim günümü tamamladım, artık Bağ-Kur’lu olmak istemiyorum biçimindeki düşünce yasal olarak geçerli değildir.”

Erdursun, zorunlu sigortalılık gerektiren bir faaliyete başlayan kişinin doğrudan Bağ-Kur kapsamına gireceğini, bu nedenle tercih yoluyla statü belirlenemeyeceğini ifade ediyor. Şirket ortaklığı ve vergi mükellefiyeti gibi durumlarda sigortalılık kendiliğinden doğduğu için, oluşan Bağ-Kur günleri geriye dönük olarak silinemiyor.