Türklüğün Gururu İslam'ın Şuuru düşüncesi şaha kalktı

Türk dünyasının kalbi Ankara'da atıyor! Ortak bildiride "iş birliği" vurgusu

30.10.2026 - 08:35

Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 13. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, "Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik" temasıyla bugün Ankara’da düzenlendi. Türk dünyasında işbirliğinin güçlendirilmesinde ve ortak bir geleceğin inşasında kritik rol üstlenen teşkilatın liderleri, Türkiye'nin ev sahipliğinde bir araya geldi. Zirveye ilişkin yayımlanan bildiride "Türk dünyasının iş birliği stratejik önemde" denildi.

ERDOĞAN İLE ERHÜRMAN GÖRÜŞTÜ

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları 13. Zirvesi kapsamında Ankara’da bulunan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) 

TÜRK DEVLETLERİ TEŞKİLATI'NDAN BİLDİRİ

Ortak bildiride yer alan önemli başlıklar şöyle;

Üye ülkeler arasında birliği pekiştirecek olan "Türk Devletleri Arasında Stratejik Ortaklık, Ebedi Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması" taslağında kaydedilen ilerleme memnuniyetle karşılandı.

Savunma sanayisinde bilgi ve teknoloji paylaşımını artırmak, nitelikli personel yetiştirmek amacıyla Türkiye’nin ev sahipliğinde bir "TDT Savunma Sanayii Koleji" kurulması imkanının araştırılması kararlaştırıldı.

Teşkilat bünyesinde "Siber Güvenlik Konseyi" ve "Suçla Mücadele Konseyi" kurulmasına yönelik çalışmaların hızlandırılması çağrısı yapıldı.

Kıbrıs meselesinde Ada’daki mevcut gerçekler temelinde sürdürülebilir bir çözüme ulaşılması ve Kıbrıs Türk halkının haklarının güvenceye alınması gerektiği yinelendi.

Gazze'deki duruma ilişkin olarak acil ateşkes, insani yardımların ulaştırılması ve iki devletli kalıcı çözüm çağrısı yinelendi.

ULAŞTIRMA VE ENERJİDE TARİHİ HAMLELER

Hazar Geçişli Doğu-Batı Orta Koridoru'nun geliştirilmesi, Bakü-Tiflis-Kars hattının tam kapasite entegrasyonu, Zengezur Koridoru ile Çin-Kırgızistan-Özbekistan demiryolu projelerinin Orta Koridor'a entegrasyonuna tam destek verildi. Ayrıca kapsamlı bir "TDT Ulaşım Koridorları Stratejisi" hazırlanması teşvik edildi.

Üye ülke vatandaşlarının seyahatlerini kolaylaştırmak amacıyla uluslararası havalimanlarında gönüllülük esasına dayalı "özel yolcu şeritleri" oluşturulması önerildi.

Bakü-Tiflis-Ceyhan ve Güney Gaz Koridoru’nun stratejik önemine işaret edilirken; Orta Asya-Azerbaycan ve Hazar-Karadeniz-Avrupa Yeşil Enerji Koridoru projelerine verilen destek ifade edildi.

TEKNOLOJİ, UZAY VE DİJİTAL ENTEGRASYON

TDT çatısı altında üretimi tamamlanan 12U ebadındaki "TDT-SAT" küp uydusunun uzaya fırlatılması için yasal ve teknik süreçlerin hızlandırılması kararlaştırıldı.

Dijital Türk Dünyası: Dijital kamu hizmetlerinde entegrasyonu sağlamak amacıyla "Dijital Türk Dünyası Konsepti" ve elektronik dijital imzaların karşılıklı tanınması süreçlerinin tamamlanması teşvik edildi.

TEKNOFEST’in Türk gençliğini bir araya getirmedeki rolü takdirle karşılandı.

KÜLTÜR, SOSYAL POLİTİKA VE SPOR

Ortak Türk Alfabesi: 34 harften oluşan Ortak Türk Alfabesi'nin yaygınlaştırılması ve bu alfabe temelinde eserlerin neşredilmesi için Türk Akademisi'nin çalışmaları desteklendi.

Türkiye Cumhurbaşkanı'nın eşi Emine Erdoğan'ın ev sahipliğinde düzenlenen toplantı memnuniyetle karşılanarak, aile ve kadının güçlendirilmesine yönelik kurumsal adımlar desteklendi; Türkiye'nin "TDT Aile ve Kadın Konseyi" kurulması girişimi not edildi.

Üye ülke vatandaşı futbolcuların liglerde "yabancı olmayan futbolcu" statüsünde yer alması ve milli takımlar düzeyinde bir "Türk Kupası" turnuvası düzenlenmesi yönündeki istişareler kayda geçirildi.

TEŞKİLAT YAPISI VE GELECEK ZİRVELER

Başarılı dönem başkanlığı dolayısıyla Azerbaycan’a teşekkür edilirken, TDT Dönem Başkanlığı bir sonraki zirveye kadar Türkiye Cumhuriyeti tarafından üstlenildi.

Görev süresi dolan Kubanıçbek Ömüraliyev’e teşekkür edilirken, yeni Genel Sekreter Büyükelçi Mirvokhid Azimov’a başarı dilekleri iletildi.

TDT 14. Zirvesi’nin 2027 yılında Özbekistan’da, Gayriresmi Zirve'nin ise yine 2027'de Kırgızistan’da yapılması kararlaştırıldı. Özbekistan'ın teklifiyle 2027 yılı TDT genelinde "Doğa Koruma Yılı" ilan edildi. 

Türkiye, TDT Dönem Başkanlığı'nı devraldı

Türk Devletleri Teşkilatı 13. Zirvesi Devlet Başkanları Konseyi Toplantısı, Beştepe Millet Sergi Salonu'nda gerçekleştirildi.

Türkiye toplantıda, TDT Dönem Başkanlığı'nı Azerbaycan'dan devraldı.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Azerbaycan'a dönem başkanlıkları boyunca gösterdikleri çabalar dolayısıyla teşekkür etti.

Türkiye'nin dönem başkanlığında teşkilatın bugüne kadar oluşturduğu kurumsal birikimi daha somut kazanımlara tahvil etmeyi hedeflediklerini aktaran Erdoğan, "Kardeşlik bağlarımızı pekiştirecek şekilde ortak dilin yaygınlaştırılması, spor başta olmak üzere kültürel etkinliklerin desteklenmesi, ülkelerimiz arasında seyahatlerin kolaylaştırılması gibi alanlarda ilerleme kaydedelim diyoruz." dedi.

Erdoğan, "Dönem başkanlığımızda yapay zekâ ve dijital kalkınma eylem planını sonuç odaklı ve mükerrerlikten uzak bir anlayışla ilerleteceğiz." ifadelerini kullandı.

Tokayev: Türkiye, dünyanın en önemli ülkelerinden biri haline geldi

Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın politikalarıyla Türkiye'nin sosyoekonomik potansiyelinin geliştiğini ve uluslararası prestijinin arttığını söyledi.

Tokayev, Beştepe Millet Sergi Salonu'nda "Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik" temasıyla düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi'nde hitap etti.

29 Ekim Cumhuriyet Bayramı'nı kutlayarak Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ı ve Türk halkını tebrik eden Tokayev, "100 yıldan fazla bir süre içerisinde Türkiye dünyanın en önemli ülkelerinden birisi haline geldi. İnanılmaz bir uluslararası prestije sahip bir ülke. Sayın Cumhurbaşkanı (Recep Tayyip) Erdoğan'ın güçlü politikaları sayesinde, kardeş Türkiye'nin sosyoekonomik potansiyeli de anlamlı derecede arttı. (Türkiye) Küresel anlamda çok güçlü bir pozisyona, bölgesel ve küresel güce sahip bir ülke." ifadelerini kullandı.

Tokayev, Kazakistan'ın Türk halkının başarılarından memnuniyet duyduğunu belirterek, ortak tarihi bağlara ve ortak köklere sahip olduklarını söyledi.

TDT'nin Türk dünyasının gücünü artırmayı amaçlayan, kardeş ülkelerin ulusal egemenliklerine saygı duyan "benzersiz bir kuruluş" olduğunu dile getiren Tokayev, Türk dünyasında dayanışmayı geliştirmeye çalıştıklarını kaydetti.

"Türk Devletleri Teşkilatı 2027-2031 stratejisini kabul etmemiz gerekiyor"

Dünyada çeşitli sorunlar yaşandığını ifade eden Tokayev, Orta Doğu'daki durumun, özellikle Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gelişmelerin ulaştırmayı, ülkeler arasındaki lojistik bağları, ticareti ve ekonomiyi olumsuz etkilediğini söyledi.

Kazakistan'ın TDT bünyesinde ekonomik entegrasyona önem verdiğini belirten Tokayev, ülkesinin teşkilat üyeleriyle ticaret hacminin bu yıl 10 milyar dolara ulaştığını, bunun geçen yıla göre yaklaşık yüzde 40 artış anlamına geldiğini belirtti.

Bu ivmenin korunması için tedbirler alınması gerektiğini vurgulayan Tokayev, "Her şeyden önce Türk dünyası vizyonu 2040 programını uygulamak gerçekten çok önemli. Bu noktada hemen Türk Devletleri Teşkilatı 2027-2031 stratejisini kabul etmemiz gerekiyor." diye konuştu.

Tokayev, söz konusu stratejinin ticaret, yatırım, finansman, üretim, tarım ve dijital teknolojilerin güçlendirilmesini kapsaması gerektiğini belirterek, Türk Yatırım Fonu'nun potansiyelinin tam anlamıyla kullanılabilmesi için gerekli koşulların oluşturulmasının önemine işaret etti.

İş forumunun gelecek yıl Kazakistan'da düzenlenmesini öneren Tokayev, Aksakallar Konseyi'nin çalışmalarının da desteklenmesi gerektiğini dile getirdi.

Tokayev, Rusya'nın da TDT'ye katılması için adımlar atılması gerektiğini belirterek, "Teşkilatımızın prestijini artırabilmek ve aynı zamanda Rusya'nın da bu formata ya da gözlemci olarak teşkilata katılmasını sağlamak için gereken adımları atmamız gerekiyor. Bu çünkü adil bir şey olacaktır." değerlendirmesini yaptı.

Rusya'nın Türk dünyasıyla çok eskiden bu yana hep yakın temasta olduğunu kaydeden Tokayev, "Tarihi bu ülkeye dayanan birçok insan var. Aynı zamanda birçok Rusça kelimenin Türk dillerinden geldiğini de biliyoruz. Genel olarak Rusça kelimeler de dilimize girmiş durumda. Dolayısıyla eğer bu teşkilatın bir parçası haline gelirse Rusya, teşkilatımız bundan fayda görecektir." ifadesini kullandı.

Ulaştırma, lojistik ve altyapı çalışmaları

Ulaştırma ve lojistik alanındaki işbirliğinin öncelikleri arasında bulunduğunu belirten Tokayev, Trans-Hazar Uluslararası Taşıma Güzergahı'nın Türk dünyasında bağlantısallığın geliştirilmesi açısından önemli olduğunu ifade etti.

Tokayev, Kazakistan'ın transit potansiyelini artırmaya yönelik özel program uyguladığını aktararak, lojistik altyapısı ile Orta Koridor üzerindeki deniz limanlarının modernizasyonunun ülkesinin öncelikleri arasında yer aldığını söyledi.

Dijitalleşme ve yapay zekanın yeni zorlukları ortaya çıkardığını belirten Tokayev, Kazakistan'ın dijital ülke olmayı hedeflediğini, bu kapsamda büyük yatırımlar yaptığını, Astana'da Yapay Zeka Merkezi'nin kurulduğunu ve yapay zeka alanında uzman yetiştirmek amacıyla Kazak Yapay Zeka Araştırma Üniversitesinin açıldığını anlattı.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, bu deneyimleri kardeş ülkelerle paylaşmaya hazır olduklarını vurguladı.

Tokayev, Trans-Hazar fiber optik iletişim hattının Kazakistan ile Azerbaycan arasında açıldığını belirterek, diğer Türk devletlerinin de projeye katılabileceğini söyledi.

Siber Güvenlik Konseyi'nin kurulmasına yönelik çalışmaların hızlandırılmasını tavsiye eden Tokayev, bunun dijital alandaki işbirliğini güçlendireceğini ifade etti.

Türk medeniyetleri mirasının korunmasına ilişkin anlaşmanın imzalanması çağrısı

Kültürel alanda ortak çalışmaların önemine değinen Tokayev, Türk medeniyetleri mirasının korunmasına ilişkin anlaşmanın hızla imzalanması gerektiğini belirtti.

TDT'nin son yıllarda faaliyet alanını genişlettiğini ancak bazı çalışmaların mükerrer hale geldiğini söyleyen Tokayev, önceliklerin ve görevlerin ortak şekilde belirlenmesi gerektiğini kaydetti.

Tokayev, teşkilatın "en üst düzeyinde imzalanmış antlaşmaların da ihlal edilmemesi gerektiğini" belirterek, "Örneğin görev süresinin ve görev tanımlarının uzatılması, genişletilmesi. Bu yapılmamalı." ifadelerini kullandı.

Kazakistan Cumhurbaşkanı Tokayev, "Türkistan'da en üst düzeyde yaptığımız toplantıda da Türk Devletleri Teşkilatı'nın bir askeri ittifak olmadığını ve gelecekte de olmaması gerektiğini söylemiştim." diyerek, Kazakistan'ın pozisyonunun birlik, refah ve dayanışmadan yana olduğunu söyledi.

Azerbaycan'a dönem başkanlığı süresince yaptığı katkılardan dolayı teşekkür eden Tokayev, dönem başkanlığını devralan Türkiye'nin de teşkilatın çalışmalarını başarıyla sürdüreceğine inandığını belirtti.

12:04

Paylaş

KIRGIZİSTAN CUMHURBAŞKANI'DAN ERDOĞAN'A ÖVGÜ

Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Türkiye'nin Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde siyasi, ekonomik, askeri, teknolojik başarılarıyla uluslararası arenadaki itibarını artırdığını söyledi.

Caparov, Beştepe Millet Sergi Salonu'nda "Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik" temasıyla düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi'nde konuştu.

Zengin tarihi ve kendine özgü mimarisiyle öne çıkan Ankara'da TDT 13. Zirvesi vesilesiyle liderlerle bir araya gelmekten büyük mutluluk duyduğunu belirten Caparov, Zirve'ye üst düzeyde ev sahipliği yaparak sıcak misafirperverlik gösteren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a en içten teşekkürlerini sundu.

Caparov, "Sizin ileri görüşlü liderliğiniz altında Türkiye, siyasi, ekonomik, askeri, teknolojik ve diğer alanlarda büyük başarılara imza atarak uluslararası arenadaki itibarını artırmaya devam etmektedir." dedi.

Türkiye'nin Orta Doğu'da kalıcı barışın tesis edilmesi için yürüttüğü aktif girişimleri takdirle karşıladıklarını bildiren Caparov, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı ve Türk halkının Cumhuriyet Bayramı'nı en içten dileklerle kutladığını ifade etti.

Caparov, 2026'da TDT dönem başkanlığını başarıyla yürüten Azerbaycan'ın çalışmalarına dikkati çekerek, "Bu süre zarfında Teşkilat bünyesindeki işbirliğinin geliştirilmesine ve ortak girişimlerin ilerletilmesine büyük önem verilmiştir." diye konuştu.

12:03

Paylaş

Türk devletlerinin ortak uydusunun 2027'nin ikinci yarısında Kazakistan'dan fırlatılması planlanıyor

Türk Devletleri Teşkilatının (TDT) Ankara'daki 13'üncü Zirvesi dolayısıyla gözler, Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan gibi üye ülkelerin uzay alanındaki ortak çalışmalarına çevrildi.

AA muhabirinin derlediği bilgiye göre, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğindeki zirvede, siyasi ve ekonomik ilişkilerin yanı sıra dijital dönüşüm, teknoloji ve uzay alanındaki işbirlikleri de değerlendiriliyor.

Bu çerçevede, Türk devletlerinin birlikte geliştirdiği "12U TDT-SAT Küp Uydusu" ile uzay sanayisindeki ortaklıkların ilerletilmesine yönelik çalışmalar da gündeme geldi.

Üye ülkelerin teknik bilgi birikimini buluşturan proje, yer gözlemi yapılmasını, yeni teknolojilerin yörüngede denenmesini ve sonraki ortak uzay görevleri için deneyim kazanılmasını amaçlıyor.

Uzay işbirliği Antalya'da imzalanan sözleşmeyle genişliyor

Ekim ayında Antalya'da düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026) kapsamında, Türkiye, Kazakistan ve Özbekistan'ın öncülüğünde üye ülkelerin uzay sanayisi alanındaki işbirliği kapasitesini geliştirmeye yönelik çerçeve sözleşme imzalandı.

Uydu geliştirme, uzay teknolojileri, bilimsel araştırma ve sanayi alanlarındaki ortaklıkları güçlendirmeyi amaçlayan sözleşme, ortak küp uydu projesinde edinilen deneyimin daha kapsamlı girişimlere taşınmasına zemin hazırlayacak.

Üye ülkelerin uzay alanındaki işbirliği başlıkları arasında, uydu verilerinin paylaşılması, su yönetimi, tarım, çevrenin korunması, iklimin izlenmesi ve afet risklerinin takibi de bulunuyor.

Ortak uydunun geliştirme çalışmaları Kazakistan'da yürütülüyor

Küp uydu, Kazakistan'ın başkenti Astana'da bulunan Ghalam şirketi tarafından TDT üyesi ülkelerle birlikte geliştiriliyor.

Yaklaşık 16 kilogram ağırlığındaki uydu, 12U XL nano uydu platformuna dayanıyor.

Uydu, kameranın yanında veri işleme, yönelim ve kontrol, haberleşme, güç ve itki sistemleri gibi temel bileşenlerden oluşuyor. Üzerindeki optik sistem, Dünya'nın görüntülerini alarak bölgesel gözlem yapılmasını sağlayacak. Ayrıca sistem, uyduyla iletişim ve yüksek hızlı veri aktarımı için ayrı kanallar kullanarak güvenilir ve hızlı veri iletimi sunacak.

Uydunun, Dünya'dan yaklaşık 550 kilometre yükseklikte Güneş eşzamanlı yörüngede çalışması ve yaklaşık 2 yıl görev yapması planlanıyor.

Üzerindeki optik sistemle yeryüzünün görüntülerini alacak uydunun yer istasyonu da Astana'da bulunacak. Böylece Kazakistan, geliştirme çalışmalarının yanı sıra projenin yer altyapısına da ev sahipliği yapacak.

Küp uydu, özellikle TDT bölgesi için yer gözlem verileri sağlamayı ve gelecekteki projeler için teknik deneyim oluşturmayı amaçlıyor.

Projeye ilişkin teknik planda, önemli testlerin bu yıl içinde tamamlanması ve uydunun 2027 yılının ikinci yarısında fırlatılması hedefleniyor. Uydunun Kazakistan'daki Baykonur Uzay Üssü'nden uzaya gönderilmesi öngörülüyor.

Küçük boyutuna rağmen kapsamlı bir uzay projesi olan TDT-SAT, yer gözlemi yapacak ve yeni teknolojilerin uzayda test edilmesine imkan sağlayacak. Uydu, üye ülkeler arasında ortak teknoloji geliştirme ve işbirliğini destekleyen önemli bir adım olarak görülüyor.

TDT Uzay Ajansları Başkanları toplantısı Kazakistan'da

Uyduya ilişkin teknik çalışmalar, 8 Eylül'de Astana'da düzenlenen toplantıda ele alındı. Üye ülkelerin uzay ajanslarının temsilcileri, itki sisteminin geliştirilmesi, uydu bileşenlerinin entegrasyonu ve fırlatmaya kadar tamamlanacak aşamaları değerlendirdi.

Toplantıda frekans koordinasyonu, yetkilendirme işlemleri ve fırlatma maliyetlerinin ülkeler arasında paylaşılması konuları da görüşüldü.

TDT Uzay Ajansları Başkanları 6. Toplantısı'nın da 2027’de Kazakistan’da yapılması planlanıyor.

Özbekistan ortak projeye destek veriyor

Özbekistan'ın başkenti Taşkent de 30 Mart'ta TDT Uzay Ajansları ve İlgili Makamları 5. Toplantısı'na ev sahipliği yapmıştı. Özbek Uzay Ajansı Direktörü Şukrat Kadirov, burada ülkesinin ortak küp uydu girişimini desteklediğini ve uzay sanayisinde işbirliğinin uzun vadeli ortaklıklar açısından önem taşıdığını bildirmişti.

Türk devletlerinin ortak küp uydu projesinin, uzay teknolojilerini ortaklaşa geliştirmek için kendi güçlü yönlerini nasıl birleştirebileceğine dair pratik bir örnek olduğunu belirten Kadirov, "TDT ortak küp uydusuna ek olarak, ortaklarımızla birlikte uydu veri paylaşımı, kapasite geliştirme, teknoloji alışverişi ve endüstriyel işbirliği için daha geniş bir çerçeve üzerinde çalışıyoruz." ifadesini kullanmıştı.

Özbekistan'ın uzay alanındaki önemli bir gündemi de 2028'de Semerkant'ta düzenlenecek 79. Uluslararası Uzay Kongresi olacak. Kongrenin ev sahipliğine ilişkin protokol, 5 Ekim'de Antalya'da imzalanmıştı.

Hedef Türk devletlerine ait ortak bir uzay istasyonu modülü geliştirmek

Türkiye Uzay Ajansı (TUA) Başkanı Yusuf Kıraç da Antalya'daki kongrede, Türk devletleriyle gerçekleştirmek istedikleri daha büyük hayalleri olduğunu belirterek, "Geleceğe dair hayalimiz yeni uzay girişimleri doğrultusunda Türk devletlerine ait ortak bir uzay istasyonu modülü geliştirmek." değerlendirmesinde bulunmuştu.